Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh, hành vi nói xấu, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác ngày càng nhiều và có xu hướng bị xem nhẹ. Tuy nhiên, đây không chỉ là vấn đề đạo đức mà còn là hành vi vi phạm pháp luật, có thể bị xử phạt hành chính, buộc bồi thường thiệt hại hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy tính chất và mức độ vi phạm.
1. Quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín
Khoản 1 Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015: Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ.
Mọi hành vi bịa đặt, lan truyền thông tin sai sự thật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc uy tín của người khác, dù bằng lời nói trực tiếp hay qua mạng xã hội, đều vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý tùy theo tính chất, mức độ hành vi.
2. Xử lý hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm
a) Xử phạt vi phạm hành chính
Theo khoản 3 Điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, người có hành vi xúc phạm, bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của người khác có thể bị:
Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với các hành vi như:
- Có hành vi khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm, lăng mạ, bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của người khác, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản 2 Điều 21 và Điều 54 Nghị định này;
- Tổ chức, thuê, xúi giục, lôi kéo, dụ dỗ, kích động người khác cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác hoặc xâm phạm danh dự, nhân phẩm của người khác nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
b) Trách nhiệm dân sự – Bồi thường thiệt hại
Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015:
Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm:
- Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại;
- Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút;
- Thiệt hại khác do luật quy định.
Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định trên và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.
c) Trách nhiệm hình sự
Hành vi xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người khác có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017):
1. Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:
- Phạm tội 02 lần trở lên;
- Đối với 02 người trở lên;
- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
- Đối với người đang thi hành công vụ;
- Đối với người dạy dỗ, nuôi dưỡng, chăm sóc, chữa bệnh cho mình;
- Sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội;
- Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:
- Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
- Làm nạn nhân tự sát.
4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
3. Khuyến nghị từ Văn phòng Luật sư Đức Trọng
Đối với người bị xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc uy tín, cần chủ động thực hiện một số bước sau để bảo vệ quyền lợi hợp pháp:
- Thu thập chứng cứ: Lưu giữ đầy đủ các tài liệu, hình ảnh, bài đăng, bình luận, tin nhắn, video hoặc ghi âm có liên quan đến hành vi xúc phạm, làm cơ sở chứng minh khi làm việc với cơ quan có thẩm quyền.
- Bình tĩnh xử lý: Tránh phản ứng cực đoan hoặc chia sẻ lại nội dung xúc phạm, vì hành vi này có thể khiến bản thân vi phạm pháp luật tương tự.
- Tư vấn pháp lý: Nên liên hệ với luật sư để được hướng dẫn cụ thể về thủ tục khiếu nại, khởi kiện hoặc tố cáo, nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp được bảo vệ đúng quy định.
Đội ngũ Luật sư của chúng tôi sẵn sàng cho những tư vấn chuyên sâu hơn cũng như giải đáp những thắc mắc liên quan đến các lĩnh vực dân sự, hình sự, hành chính, thừa kế, hôn nhân gia đình, đất đai, xây dựng, lao động, kinh doanh, thương mại, hợp đồng, sở hữu trí tuệ, các vụ việc có yếu tố nước ngoài…. theo địa chỉ và thông tin liên lạc dưới đây:
PHÒNG PHÁP LÝ – VĂN PHÒNG LUẬT SƯ ĐỨC TRỌNG
| Trụ sở chính | Tầng 3, Tòa nhà Thương mại TTC Plaza Đức Trọng, 713 Quốc lộ 20, Đức Trọng, Lâm Đồng. |
| Văn phòng tại TP. HCM | 520/75 Quốc lộ 13, phường Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh. |
| Hotline | 0961 523 300 |
| Website | luatductrong.com |
| ls.quynhmi@gmail.com |
