Khi một người qua đời mà không để lại di chúc, hoặc di chúc không hợp pháp, không định đoạt hết phần di sản, thì việc chia thừa kế sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật. Bộ luật Dân sự 2015 đã có các quy định cụ thể về vấn đề này.
1. Căn cứ phát sinh thừa kế theo pháp luật
Theo Điều 650 Bộ luật Dân sự 2015, thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong các trường hợp:
- Người chết không để lại di chúc;
- Di chúc không hợp pháp;
- Người được chỉ định trong di chúc chết trước hoặc cùng thời điểm với người lập di chúc;
- Người được chỉ định trong di chúc không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản;
- Có phần di sản không được định đoạt trong di chúc.
2. Hàng thừa kế theo quy định pháp luật
Căn cứ Điều 651 Bộ luật Dân sự, những người được hưởng thừa kế theo pháp luật được xác định theo thứ tự hàng thừa kế:
Hàng thừa kế thứ nhất:
- Vợ hoặc chồng của người chết;
- Cha đẻ, mẹ đẻ;
- Con đẻ, con nuôi.
Hàng thừa kế thứ hai:
Nếu không còn ai ở hàng thừa kế thứ nhất thì mới xét đến:
- Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
- Anh, chị, em ruột;
- Cháu ruột (con của anh, chị, em ruột).
Hàng thừa kế thứ ba:
- Cụ nội, cụ ngoại;
- Bác, chú, cậu, cô, dì ruột;
- Cháu ruột của người thừa kế hàng thứ hai;
- Chắt ruột.
Người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế nếu không còn ai ở hàng trước do đã chết, không có quyền hưởng, bị truất quyền hoặc từ chối nhận di sản.
3. Nguyên tắc chia di sản theo pháp luật
- Những người cùng hàng thừa kế được hưởng phần di sản bằng nhau.
- Phần di sản được xác định sau khi đã trừ nghĩa vụ tài chính (nợ, thuế, chi phí mai táng…).
- Nếu có người thừa kế không có năng lực hành vi dân sự đầy đủ (trẻ em, người mất năng lực hành vi), thì phải có người giám hộ quản lý phần tài sản thừa kế của họ.
4. Quyền thừa kế của con nuôi, con riêng, vợ/chồng sau
- Con nuôi hợp pháp được hưởng thừa kế như con đẻ.
- Con riêng nếu được người chết nuôi dưỡng, chăm sóc như con ruột, thì có thể được xem xét hưởng thừa kế.
- Vợ/chồng sau khi ly hôn hợp pháp thì không còn là người thừa kế theo pháp luật.
- Vợ/chồng đã kết hôn hợp pháp, dù sống ly thân, vẫn có quyền hưởng thừa kế nếu chưa ly hôn hợp pháp.
5. Một số lưu ý pháp lý
- Có thể chia di sản bằng văn bản thỏa thuận phân chia di sản có công chứng/chứng thực.
- Việc từ chối nhận di sản phải lập thành văn bản và không nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài chính.
- Thời hiệu khởi kiện chia thừa kế là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế.
Đội ngũ Luật sư của chúng tôi sẵn sàng cho những tư vấn chuyên sâu hơn cũng như giải đáp những thắc mắc liên quan đến các lĩnh vực dân sự, hình sự, hành chính, thừa kế, hôn nhân gia đình, đất đai, xây dựng, lao động, kinh doanh, thương mại, hợp đồng, sở hữu trí tuệ, các vụ việc có yếu tố nước ngoài…. theo địa chỉ và thông tin liên lạc dưới đây:
PHÒNG PHÁP LÝ – VĂN PHÒNG LUẬT SƯ ĐỨC TRỌNG
Trụ sở chính | Tầng 3, Tòa nhà Thương mại TTC Plaza Đức Trọng, 713 Quốc lộ 20, thị trấn Liên Nghĩa, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng. |
Văn phòng tại TP. HCM | 520/75 Quốc lộ 13, phường Hiệp Bình Phước, TP. Thủ Đức, TP.HCM |
Hotline | 0961 523 300 |
Website | luatductrong.com |
ls.quynhmi@gmail.com |