Thực tế cho thấy, không ít trường hợp sau khi Tòa án tuyên buộc một bên phải cấp dưỡng nuôi con thì người có nghĩa vụ không tự nguyện thực hiện. Vì nhiều lý do, người trực tiếp nuôi con cũng không yêu cầu cơ quan thi hành án tổ chức thi hành ngay mà để kéo dài nhiều năm. Đến khi có nhu cầu yêu cầu thi hành án thì mới phát hiện đã hết thời hiệu theo quy định của pháp luật.
Vậy trong trường hợp này có còn được yêu cầu thi hành án hay không? Có mất toàn bộ quyền yêu cầu tiền cấp dưỡng hay vẫn còn cơ hội bảo vệ quyền lợi của con? Bài viết dưới đây sẽ phân tích quy định mới của Luật Thi hành án dân sự năm 2025, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.
1. Thời hiệu yêu cầu thi hành án là bao lâu?
Theo Điều 34 Luật Thi hành án dân sự năm 2025, thời hiệu yêu cầu thi hành án là 05 năm kể từ:
- Ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật; hoặc
- Ngày nghĩa vụ đến hạn đối với trường hợp bản án, quyết định quy định nghĩa vụ phải thực hiện theo từng thời điểm hoặc từng thời kỳ.
Như vậy, pháp luật hiện hành vẫn duy trì thời hiệu yêu cầu thi hành án là 05 năm, nhưng làm rõ cách xác định đối với những nghĩa vụ được thực hiện định kỳ.
2. Nghĩa vụ cấp dưỡng được tính thời hiệu như thế nào?
Cấp dưỡng nuôi con là nghĩa vụ được thực hiện theo từng tháng hoặc từng kỳ theo nội dung bản án, quyết định của Tòa án.
Do đó, mỗi kỳ cấp dưỡng sẽ có thời hiệu yêu cầu thi hành án riêng, được tính từ ngày khoản tiền cấp dưỡng của kỳ đó đến hạn thanh toán.
Ví dụ:
Tòa án tuyên người cha phải cấp dưỡng 3.000.000 đồng/tháng từ tháng 01/2018.
Nếu đến tháng 7/2026 mới yêu cầu thi hành án thì:
- Khoản cấp dưỡng của tháng 01/2018 đã hết thời hiệu yêu cầu thi hành án.
- Khoản cấp dưỡng của tháng 8/2021 vẫn còn trong thời hiệu 05 năm.
- Các khoản cấp dưỡng tiếp tục phát sinh sau khi yêu cầu thi hành án vẫn phải được người có nghĩa vụ thực hiện cho đến khi nghĩa vụ cấp dưỡng chấm dứt theo quy định của pháp luật.
Đây là điểm rất quan trọng vì nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần bản án đã có hiệu lực quá 05 năm thì toàn bộ nghĩa vụ cấp dưỡng đều không còn được thi hành. Thực tế không phải như vậy.
3. Hết thời hiệu có còn yêu cầu thi hành án được không?
Câu trả lời phụ thuộc vào từng khoản tiền cấp dưỡng.
Nếu khoản cấp dưỡng đã quá thời hiệu 05 năm thì về nguyên tắc không còn quyền yêu cầu thi hành án đối với khoản tiền đó.
Tuy nhiên:
- Những khoản cấp dưỡng chưa hết thời hiệu vẫn được quyền yêu cầu thi hành.
- Những khoản cấp dưỡng tiếp tục phát sinh trong tương lai vẫn phải được thi hành theo bản án cho đến khi nghĩa vụ cấp dưỡng chấm dứt.
Do đó, mặc dù bản án đã được tuyên từ nhiều năm trước, người trực tiếp nuôi con vẫn nên nộp đơn yêu cầu thi hành án càng sớm càng tốt để bảo đảm quyền lợi của con đối với các khoản cấp dưỡng còn trong thời hiệu.
4. Có trường hợp nào không tính vào thời hiệu?
Có.
Theo Điều 34 Luật Thi hành án dân sự năm 2025, thời gian xảy ra sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan không được tính vào thời hiệu yêu cầu thi hành án.
Ví dụ:
- Người phải thi hành án cố tình che giấu nơi cư trú, bỏ trốn khiến người được thi hành án không thể yêu cầu thi hành.
- Thiên tai, dịch bệnh hoặc các sự kiện khách quan khác làm người được thi hành án không thể thực hiện quyền yêu cầu.
Trong những trường hợp này, người yêu cầu cần chuẩn bị tài liệu, chứng cứ chứng minh để cơ quan có thẩm quyền xem xét khi xác định thời hiệu.
5. Người trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng bị xử lý thế nào?
Việc không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng không chỉ làm phát sinh trách nhiệm thi hành án mà còn có thể dẫn đến các hậu quả pháp lý khác.
Tùy từng trường hợp, người có nghĩa vụ cấp dưỡng có thể:
- Bị buộc thi hành án theo quy định của Luật Thi hành án dân sự năm 2025.
- Bị áp dụng các biện pháp xử lý đối với người không chấp hành nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.
- Nếu có đủ căn cứ theo Bộ luật Hình sự, người cố tình từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến người được cấp dưỡng còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về
6. Kết luận
Theo quy định có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, thời hiệu yêu cầu thi hành án vẫn là 05 năm, nhưng đối với nghĩa vụ cấp dưỡng được thực hiện định kỳ thì thời hiệu được tính riêng cho từng kỳ cấp dưỡng.
Vì vậy, nếu bản án đã có hiệu lực nhiều năm nhưng người phải cấp dưỡng chưa thực hiện nghĩa vụ, người trực tiếp nuôi con không nên cho rằng đã mất toàn bộ quyền yêu cầu thi hành án. Cần rà soát từng khoản cấp dưỡng để xác định khoản nào còn thời hiệu, khoản nào đã hết thời hiệu và nhanh chóng nộp đơn yêu cầu thi hành án nhằm bảo vệ tốt nhất quyền, lợi ích hợp pháp của con.
Trong những vụ việc người phải thi hành án cố tình bỏ trốn, che giấu tài sản hoặc có trở ngại khách quan khiến không thể yêu cầu thi hành án đúng thời hạn, người được thi hành án cũng nên tham khảo ý kiến luật sư để đánh giá khả năng áp dụng quy định về việc không tính thời gian xảy ra sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan vào thời hiệu yêu cầu thi hành án, qua đó bảo vệ tối đa quyền lợi của mình theo quy định của pháp luật.
PHÒNG PHÁP LÝ – VĂN PHÒNG LUẬT SƯ ĐỨC TRỌNG
| Trụ sở chính | Tầng 3, Tòa nhà Thương mại TTC Plaza Đức Trọng, 713 Quốc lộ 20, Đức Trọng, Lâm Đồng. |
| Văn phòng tại TP. HCM | 520/75 Quốc lộ 13, phường Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh. |
| Hotline | 0961 523 300 |
| Website | luatductrong.com |
| ls.quynhmi@gmail.com |
